Zarys ewolucji e-learningu. Technologie, standardy, badania

Książka jest unikalną pozycją na rynku wydawniczym, w której została przedstawiona historia rozwoju e-learningu na świecie i w Polsce w ostatnim ćwierćwieczu, wzbogacona o przykłady interesujących rozwiązań technologicznych opracowanych w polskich instytutach badawczych. Czytelnik ma możliwość dowiedzenia się nie tylko o tym, co się działo w e-learningu w przeszłości, ale również o współczesnych trendach w zdalnym nauczaniu akademickim i korporacyjnym, jak również o przewidywanych kierunkach rozwoju e-learningu. Zwłaszcza obecnie, gdy pod wpływem pandemii covid 19 uwaga edukatorów jest zwrócona na e-learning, informacje zawarte w książce, m.in. o redefinicji e-learningu, mogą stanowić cenne wskazówki przy podejmowaniu decyzji dotyczących wdrażanych technologii i tworzonych treści edukacyjnych. Książka jest podzielona na dwie części. Jedna poświęcona jest technologiom i ich trendom rozwojowym, druga – standardom e-learningu i ich rozwojowi. Najnowsze standardy xAPI i cmi5 wychodzą naprzeciw potrzebom globalnej i zindywidualizowanej adaptacyjności procesów edukacyjnych. Można dowiedzieć się z książki między innymi tego, jak zachowując zalecenia standardu xAPI, tworzyć treści dające możliwości poznania zachowania, preferencji i potrzeb odbiorców treści – uczniów, studentów i pracowników, zarówno w skali indywidualnej jak i statystycznej. Autorka, pracownik naukowy NASK Państwowego Instytutu Badawczego, od przeszło dwudziestu lat prowadzi badania w zakresie technologii i standardów zdalnej edukacji. Umiejętnie wprowadza Czytelnika w świat e-learningu, począwszy od jego podstaw, w ten sposób tworząc książkę dostępną i pożyteczną zarówno dla Czytelnika rozpoczynającego działalność w zdalnej edukacji, jak i mającego doświadczenie w zakresie e-learningu, chcącego poznać najnowsze i spodziewane trendy rozwojowe oraz nowości technologiczne. Polecamy lekturę tej książki nauczycielom akademickim, studentom i pracownikom korporacji oraz organizatorom zdalnej edukacji i szkoleń. Książka może być pomocna w trafnym reagowaniu na zaistniałe potrzeby dotyczące zdalnego uczenia, jakie Czytelnicy mogą napotkać w swej działalności zawodowej.

Tresc

Spis treści

Od Autorki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

Glosariusz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

1. Wprowadzenie do treści książki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

1. Kilka ogólnych informacji o e-learningu 15

2. Cel opracowania książki 16

3. Struktura i treść książki 17

Część 1 Technologie

2. Wprowadzenie do podstaw e-learningu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21

1. Elektroniczne kursy 22

2. Platformy e-learningowe LMS i LCMS 25

3. Komunikacja kursu z LMS 27

4. Narzędzia autorskie 28

   1. Przykład narzędzia autorskiego 28

5. Standardy i specyfikacje e-learningu 30

6. Nowe w e-learningu 32

3. Na osiach czasu i rozwoju e-learningu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34

1. Przed Internetem 34

2. Początek — lata 90. XX w 35

   1. System Egzaminator — przykład technologii wspierającej model uczenia CBT 36

3. Zaawansowane technologie: 2000–2005 40

   1. EWS SDK — przykład jednej z pierwszych polskich

      technologii eL 43

4. Era szybkiego rozwoju: 2006–2010 49

   1. Technologia TeleEdu — przykład technologii wspierającej model uczenia ILT 53

      1. Możliwości narzędzia autorskiego TeleEdu Editor 56

      2. Konstruowanie dynamicznych scenariuszy 57

      3. System testów i oceniania w TeleEdu Editor 60

5. Współczesne czasy: od 2011 r 61

6. Podsumowanie: Mapa rozwoju e-learningu 64

4. Redefinicja e-learningu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71

1. Doświadczenia edukacyjne (LX) 72

2. Technologia EuroMath: przykład wsparcia zredefiniowanego

e-learningu 72

1. Ewolucja LMS — systemów zarządzania szkoleniami . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76

   1. LMS do chmury 76

   2. Od LMS do LXP 76

   3. Platformy microlearningu i LXP 78

      1. Zmiana modelu uczenia się 78

      2. Zmiany w LMS wymuszane przez użytkowników 79

      3. Cechy platformy LXP 81

   4. Porównanie platform LXP z platformami LMS 81

   5. Rzeczywistość i przyszłość LMS w statystykach 83

6. Trendy w narzędziach autorskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85

1. Narzędzia do „szybkiego e-learningu” 85

   1. Krótka charakterystyka najpopularniejszych narzędzi autorskich 86

2. Multimedialne możliwości narzędzi autorskich 87

3. Preferencje użytkowników 89

1. MOOC 91

   1. Co to jest MOOC? 91

   2. Historia 92

   3. Zalety i wady MOOC 92

      Zalety MOOC 93

      Wady MOOC 94

   4. Problemy MOOC 95

   5. Techniki samoregulacji uczenia się 95

8. Sztuczna inteligencja w e-learningu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97

1. Ogólne informacje 97

2. Potencjał AI dla e-learningu 98

3. Przykłady zastosowań AI w e-learningu 99

   1. Chatboty i wirtualni asystenci 99

      1. Przykłady zastosowań chatbotów 101

      2. Słowo końcowe o chatbotach 102

   2. System ekspercki oparty na słowach kluczowych 103

   3. Robotyzacja i adaptacyjność 105

   4. Generator wirtualnych światów 3D 106

   5. Kursy ekspertowe 107

      1. Przykład kursu ekspertowego 110

   6. Wspomaganie oceniania 111

4. Za i przeciw AI w zdalnej edukacji 113

1. Rzeczywistość wirtualna w e-learningu 115

   1. Imersja w e-learningu 116

   2. Zastosowania wirtualnych środowisk 3D w e-learningu 117

   3. Przykłady systemów wirtualnej rzeczywistości 119

   4. Sloodle — interfejs pomiędzy realną i wirtualną rzeczywistością 121

      1. Model SLOODLE – struktura i zarys działania 122

      2. Narzędzia administracyjne SLOODLE 123

      3. Narzędzie edukacyjne SLOODLE 124

2. Rzeczywistość rozszerzona w edukacji 127

   1. Techniczne rozwiązania 128

      1. Urządzenia nagłowne 128

      2. Przesłony przezroczyste 128

      3. Kamery internetowe 129

      4. Markery i matryce markerów 130

      5. Techniki bezmarkerowe 132

      6. Tablice interaktywne 133

   2. Edukacyne zastosowania AR 133

      1. Imersyjne lekcje w szkole 134

      2. Ćwiczenia laboratoryjne 135

      3. Edukacja historyczna 135

      4. Ćwiczenia na e-kursie 136

      5. Instrukcje dla serwisantów 136

   3. Przykład dostępnej multi sensorycznej AR w systemach

      PlatMat i EuroMath 138

      10.3.1. Cel 138

      1. Opis rozwiązania multi sensorycznej AR 139

      2. Dźwiękowo-dotykowy zastępczy obraz treści matematycznej . 144

   4. Oceny AR, potrzeby i kierunki badań 144

3. Gry w e-learningu 146

   1. Gry edukacyjne 146

      1. Przykład 1. gry edukacyjnej: Logogryf 147

      2. Przykład 2. gry edukacyjnej: zagadka astronomiczna 149

      3. Przykład 3. gry edukacyjnej dla dzieci o zagrożeniu minami . 150 12. Podsumowanie I części książki 153

Część 2 STANDARDY E-LEARNINGU

1. SCORM 157

   13.1. SCORM 1.0 157

   13.2. SCORM 1.1 157

   13.3. SCORM 1.2 158

   1. Informacje ogólne 158

   2. Organizowanie jednostek i zasobów edukacyjnych w kursie 159

   3. Sekwencjonowanie 161

   4. Rozszerzenie możliwości działań w stosunku do IMS CP 161

   5. Środowisko wykonawcze (run-time) 162

   6. Pakowanie treści zgodnych ze SCORM 163

   7. Ścieżki treści i katalogi 164

   1. SCORM 2004 1. Edycja 165

   2. SCORM 2004 2. Edycja 165

   3. SCORM 2004 3. Edycja 166

   4. SCORM 2004 4. Edycja 167

2. HACP 170

3. Common Cartridge 172

   1. Informacje ogólne 172

   2. Cele 173

   3. Pakiet CC 175

   4. Adopcja 176

4. Question and Test Interoperability 177

   1. Model danych 177

   2. Typy pytań 178

   3. Strategie testowania 179

   4. Przykład strategii testowania 179

   5. Adaptacyjność testowania 181

   6. Raportowanie 182

   7. Adopcja 182

5. xAPI (API Experience) 183

   1. Informacje ogólne 183

   2. Cele 184

   3. Rozszerzona adaptacyjność 185

   4. Interfejsy xAPI usług internetowych 185

   5. Model komunikatu xAPI 186

   6. Słownik własnych nazw 188

   7. Learning Record Store (LRS) 189

   8. Różnica między SCORM a xAPI 192

   9. Wyniki uczenia 193

   10. Niedomówienia w xAPI 193

   11. Adopcja 194

18. cmi5 195

1. Informacje ogólne 195

2. Cele 196

3. Spójny model informacyjny 196

4. Opakowanie 198

5. Uruchamianie i komunikacja z LMS 199

   1. Autoryzacja 199

6. Wyniki uczenia 199

7. Korzyści 199

8. Adopcja 200

1. LOM/CAM 201

   1. Kategorie metadanych 201

   2. Przykład metadanych edukacyjnych kursów

      elektronicznych (LOM) 202

   3. Przykład metadanych edukacyjnych publikacji

      elektronicznych (EPUB3) 202

   4. Metadane w pakiecie treści CAM 205

   5. LOM w CC 207

2. Podsumowanie II części książki 209

3. Końcowe słowa o e-learningu 212

   1. Zalety i wady e-learningu 212

      1. Zalety e-learningu 212

      2. Wady e-learningu 213

      3. Posumowanie zalet i wad 213

   2. Skuteczność e-learningu 214

4. Lista projektów badawczych rozwojowych przytaczanych w książce 217

5. Spis rysunków 219

6. Spis tabel 223

7. Bibliografia 224