Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego nowej serii t. XXIII (XXXIV)

Kolejny tom „Rocznika Polskiego Towarzystwa Heraldycznego” częściowo poświęcony jest referatom wygłoszonym podczas II Kongresu Heraldyki Polskiej, który odbył się w kwietniu 2023 roku w gościnnych murach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. W niniejszym tomie nie znalazły się wszystkie zaprezentowane podczas kongresu teksty – liczę jednak, że w następnym tomie „Rocznika” opublikowane zostaną kolejne referaty. Tematem przewodnim wydarzenia była „heraldyka a religia”, co pozwoliło autorom podjąć szeroką gamę zagadnień związanych z heraldyką.
Tom otwiera istotny artykuł Nicolasa Vernot, członka Międzynarodowej Akademii Heraldyki, inicjatora działań na rzecz wpisania heraldyki na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Prezentując ten tekst, pragnę poinformować wszystkich członków Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, że nasze Towarzystwo będzie dążyć do umieszczenia heraldyki na krajowej liście dziedzictwa kulturowego, co w dalszej perspektywie ma na celu uzyskanie wpisu na światową listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Zachęcam wszystkich członków do aktywnego udziału w tych działaniach, w tym do przesyłania swoich uwag i propozycji.
W tym tomie publikujemy także ostatnią część wykazu właścicieli ziemskich na ziemiach ukraińskich autorstwa prof. Henryka Litwina (zob. poprzednie trzy tomy „Rocznika”, gdzie zamieszczono wykazy pozostałych województw tych ziem). Warto również zwrócić uwagę na interesujący artykuł poświęcony genealogicznym herbom używanym przez przedstawicieli rodziny Gosiewskich. W 2025 roku planujemy zorganizować ważne wydarzenie poświęcone zagadnieniom heraldyki samorządowej. Spotkanie to odbędzie się w ćwierćwiecze od pierwszego seminarium poświęconego tej tematyce. Wydarzenie będzie związane z działaniami naszego Towarzystwa zmierzającymi do opracowania narzędzi wspierających proces tworzenia herbów samorządowych. Liczymy również, że przyczyni się ono do poprawy funkcjonowania Komisji Heraldycznej działającej przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jeśli chodzi o działania Komisji Heraldycznej, ich rozwój zależy w dużej mierze od formalnych uwarunkowań, na które nie mamy pełnego wpływu. Niemniej jednak, istotnym krokiem w tym kierunku było nawiązanie bezpośrednich kontaktów między Towarzystwem a Ministerstwem podczas spotkania Prezesa Sławomira Górzyńskiego z Sekretarzem Stanu w MSWiA Tomaszem Szymańskim.
Prof. dr hab. Sławomir Górzyński
Redaktor Rocznika Polskiego Towarzystwa Heraldycznego

"Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego"

1. Od Redaktora / From the Editor
   1. Od Redaktora — Sławomir Górzyński
   2. From the Editor — Sławomir Górzyński
2. Artykuły
   1. Nicolas Vernot — Heraldyka jako niematerialne dziedzictwo kulturowe według kryteriów UNESCO
   2. Marek Cetwiński — „Dowolne hipotezy każdy stawiać podoła”. Heraldycy polscy w poszukiwaniu symboli religijnych
   3. Barbara Milewska-Waźbińska — Cytaty i parafrazy biblijne w dziele heraldycznym Szymona Okolskiego *Orbis Polonus*
   4. Bartłomiej Czarski — Symboliczne i panegiryczne interpretacje herbów polskich dostojników kościelnych
   5. Maciej Dariusz Kossowski — Wielopolowy herb Michała Stefana Radziejowskiego manifestem ambicji i pozycji politycznej
   6. Paweł Dudziński — Heraldyka szlachecka w herbach polskiego episkopatu po 1992 roku
   7. Marek Adamczewski — Karp, szczupak czy „ryba św. Piotra”. Symbolika ryby w znaku Górzna
   8. Edward Gigilewicz — Problematyka heraldyczna w „Encyklopedii katolickiej”
   9. Jovan Jonovski — Catholic and Protestant Ecclesiastic Heraldry in Macedonia
   10. Agnieszka Żurek — Drzewo życia. Ze studiów nad heraldyką w literaturze fantasy
   11. Jan Paweł Gosiewski — Herby genealogiczne trzech pokoleń Gosiewskich
   12. Henryk Litwin — Szlachta ruska Rzeczypospolitej po inkorporacji 1569 roku
3. Recenzje
   1. Artur Górak — Z powodu książki Nikolaya Javakhishvili