Człowiek w niewoli uczuć. Przyjaźń, miłość, nienawiść w Czechach i w Polsce w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej

To kolejny tom dokumentujący prace i spotkania Komisji Historii Czech i Stosunków Polsko-Czeskich Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk nie sposób nie wspomnieć o szczególnych okolicznościach towarzyszących jego powstaniu. Zespół badaczy polskich i czeskich spotyka się od lat na seminariach i konferencjach, gdzie penetruje jasne i ciemne ścieżki przeszłości obu sąsiadujących krajów w średniowieczu i czasach nowożytnych. Metoda pracy tej ekipy zasadza się na współpracy Komisji z różnymi ośrodkami i instytucjami naukowymi na terenie Polski. W każdym przypadku miejsce odbywania się konferencji powinno wykazywać jakieś ślady przeszłości czeskiej na ziemiach polskich. Okazuje się, że tych miejsc i śladów jest znacznie więcej, niżby się na pierwszy rzut oka wydawało, ale przecież setki lat sąsiedztwa musiały je pozostawić, podobnie do bogatej obecności „poloników” na ziemiach czeskich.

Spis treści

• Wojciech Iwańczak, Słowo wstępne. 9
• Adam Knura, Racibórz Piastów i Przemyślidów. 17
• Romuald Turakiewicz, Średniowieczny Racibórz w świetle badań archeologicznych. 29
• I. W kręgu władzy. Sfera publiczna
  • Antoni Barciak, Przemysł Ottokar II – król złoty?. 43
  • Jarosław Nikodem, Wyrachowane emocje. Zygmunt Luksemburski w opinii husytów. 57
  • Anna Paner, Kocha, lubi, szanuje, czyli o emocjach i uczuciach w Kronice Czechów Kosmasa. 85
• II. W kręgu władzy. Sfera prywatna
  • Marie Bláhová, Sňatky z lásky v českých panovnických kruzích přemyslovského období z pohledu středověkých kronikářů. 111
  • Agnieszka Januszek-Sieradzka, O królewskim uznaniu i szlacheckiej niechęci. Przypadek nobilitacji Szymona Ronenberga, mieszczanina krakowskiego z drugiej połowy XVI wieku. 137
  • Sławomir Dryja, Miłość i przywiązanie małżeńskie i rodzicielskie w rodzinach karczmarzy krakowskich w XVI i pierwszej połowie XVII wieku w świetle zapisów testamentowych. 161
• III. Świat uczuć szlachty i arystokracji
  • Bogusław Czechowicz, „…vnd wie ich mich weiter in allem dissem handel halten sulle, damit durch handlunge freuntschaft nicht in vnfreuntschaft gewandelt werde”. Z matrymonialnej korespondencji elit politycznych Korony Czeskiej w pierwszej połowie XVI wieku. 181
  • Jaroslav Pánek, Miłość i nienawiść w środowisku arystokracji czeskiej (Wilhelm z Rożemberka, kandydat do korony polskiej, i jego rodzina). 215
  • Pavel Marek, Postacie miłości w korespondencji małżeńskiej Zdeňka Vojtěcha Popela z Lobkowicz i Polyxeny z Pernštejnów. 243
  • Magdalena Wilczek-Karczewska, Opisać prawo życiem codziennym. Miłość i nienawiść w czasach wojny w testamentach szlachty wielkopolskiej (1655–1660). 275
• IV. Okolice Kościoła. Duchowni i świeccy
  • Tomasz Graff, Wkład biskupów krakowskich w odnowienie Uniwersytetu Krakowskiego – pierwsze próby. 305
  • Petr Vorel, Przyjaźń na przekór różnicom społecznym, religijnym i majątkowym (Wilhelm z Pernštejna i biskup Jan Filipec na przełomie XV i XVI wieku). 329
  • Tomáš Knoz, Egzekucja na Rynku Staromiejskim w 1621 roku. Kara z nienawiści czy z miłości?. 341
• Indeks osobowy. 365
• Indeks geograficzny. 394

Spis treści i słowo wstępne


"Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu Doskonała Nauka II"


Ceci est un nouveau volume documentant les travaux et rencontres de la Commission de l'Histoire de la Bohême et des Relations Tchéco-Polonaises du Comité des Sciences Historiques de l'Académie Polonaise des Sciences ; il convient de mentionner les circonstances particulières de sa création. Depuis des années, un groupe de chercheurs polonais et tchèques se réunit lors de séminaires et conférences pour explorer les chemins clairs et sombres du passé des deux pays voisins au Moyen Âge et aux temps modernes. La méthode de travail de cette équipe repose sur la coopération de la Commission avec divers centres et institutions scientifiques en Pologne. Chaque lieu de conférence doit présenter des traces de la présence tchèque sur les terres polonaises. Il s'avère que ces lieux et ces traces sont bien plus nombreux qu'il n'y paraît à première vue, car plusieurs siècles de voisinage ont nécessairement laissé des marques, tout comme la présence abondante de "polonica" sur les terres tchèques.